In het kort.
441 volwassenen met obesitas begonnen aan een traject van 60 weken Tirzepatide op de maximaal verdraagbare dosering (10 of 15 mg per week). Wie de eindstreep haalde — 378 mensen, met een gemiddeld gewichtsverlies van zo'n 22% — werd vervolgens geloot in drie groepen voor de volgende 52 weken:
- Groep 1: doorgaan op dezelfde volledige dosis (10 of 15 mg)
- Groep 2: verlagen naar 5 mg als onderhoudsdosering
- Groep 3: overstappen op placebo (een 'lege' injectie)
Na een jaar bleek de uitkomst sterk afhankelijk van wat er gebeurde: wie de volledige dosis aanhield behield vrijwel al het gewichtsverlies, wie de dosis halveerde behield het grootste deel, en wie volledig stopte raakte ruim de helft van het verlies weer kwijt — vaak in een paar maanden.
Wat onderzochten ze?
De grote vraag in de obesitaszorg is al jaren dezelfde: moet je dit middel altijd blijven gebruiken, of kun je na het bereiken van je doel afbouwen? Voor Tirzepatide was die vraag tot nu toe nog niet goed beantwoord met een gerandomiseerde studie.
De onderzoekers vergeleken drie strategieën nadat patiënten al ruim een jaar succesvol gewicht verloren hadden:
- Onveranderd doorgaan op de dosis waarmee het verlies behaald is
- Verlagen naar een onderhoudsdosis van 5 mg — een veelgehoorde wens van patiënten, en mogelijk goedkoper en beter verdraagbaar
- Helemaal stoppen en kijken wat het lichaam vanzelf doet
Alle deelnemers kregen ook leefstijladvies (gezonde voeding, beweging) — bij elke groep gelijk. Vanaf week 84 (zes maanden na de loting) mocht iemand alsnog rescue-Tirzepatide krijgen als ze meer dan 50% van het verloren gewicht terugkregen — een belangrijk ethisch detail, want het betekent dat de placebogroep niet onbegrensd is doorgemeten.
Wat kwam eruit?
De drie groepen liepen na een jaar fors uit elkaar. Het gemiddelde gewicht ten opzichte van vóór de hele behandeling:
— Volledige dosis
−21,9%
Vrijwel al het verlies behouden — gemiddeld minder dan een halve kilo verschil ten opzichte van het eindgewicht van de afbouwfase.
— Verlaagd naar 5 mg
−16,6%
Een deel van het verlies terug, maar het grootste deel is behouden. Goede tussenoptie voor wie de dosering wil verlagen.
— Placebo (stop)
−9,9%
Meer dan de helft van het verlies weer terug. Ondanks dat 67% van deze groep alsnog rescue-medicatie kreeg.
Een andere manier om naar dezelfde getallen te kijken: hoeveel van het oorspronkelijke gewichtsverlies is behouden onder mensen die een plateau bereikten?
96,5%
Doorgaan op MTD
Bijna al het verloren gewicht is behouden — Tirzepatide blijft effectief op lange termijn.
67,9%
Verlagen naar 5 mg
Het overgrote deel van het verlies blijft behouden — een serieuze optie voor onderhoudsfase.
42,8%
Placebo (stoppen)
Iets minder dan de helft behouden — duidelijk minder dan beide actieve doseringen.
8 / 25 / 67%
Rescue-medicatie nodig
Aandeel patiënten met ≥50% terugval, respectievelijk in de drie groepen.
Naast gewicht waren er ook verschillen in andere uitkomsten — bloeddruk, glucose, lipiden, middelomtrek — die in de doorgaan- en 5mg-groep beter behouden bleven dan in de placebogroep.
Hoe zat het met bijwerkingen?
De bijwerkingen waren de voor Tirzepatide bekende — vooral maag-darmklachten in de eerste weken van dosisverhoging, en grotendeels mild tot matig: misselijkheid (35%), obstipatie (31%), diarree (24%), braken (17%). In de onderhoudsfase (week 60–112) waren de bijwerkingen aanzienlijk minder dan tijdens de opbouwfase — een belangrijk inzicht: het lichaam wende aan het middel.
Er was één overlijden tijdens de gewichtsverliesfase (vóór de loting), niet beschouwd als gerelateerd aan Tirzepatide. Tijdens de 52 weken onderhoud waren er geen overlijdens. De ernstige bijwerkingen waren zeldzaam en gelijk verdeeld tussen de groepen.
Wat betekent dit voor jou?
Dit is misschien wel de meest praktische studie tot nu toe voor wie aan een Tirzepatide-traject begint of er middenin zit. Drie concrete lessen:
- Stoppen is geen vrijblijvende keuze. Wie volledig stopt verliest gemiddeld meer dan de helft van het bereikte resultaat — vaak binnen een paar maanden. Dat sluit aan bij wat we al wisten over obesitas als chronische aandoening: het lichaam probeert actief terug te keren naar het oude gewicht.
- Een onderhoudsdosis van 5 mg is een serieuze optie. Wie de volledige dosis te zwaar vindt of de kosten wil verlagen kan met 5 mg het grootste deel van het verlies behouden. Niet zo goed als doorgaan op MTD, maar wél significant beter dan stoppen.
- Op MTD doorgaan geeft de beste uitkomst. Bijna al het gewichtsverlies blijft behouden, plus de cardiovasculaire winst (bloeddruk, lipiden, glucose).
Bij Lunaris Clinics is dit precies de afweging die we tijdens een traject met je bespreken: na 12–18 maanden kijken we samen of doorgaan, verlagen of zorgvuldig uitsluipen het beste past — op basis van je doelen, je gewichtsverloop, en hoe je tegen de behandeling aankijkt.
Belangrijke kanttekeningen.
— Maar één jaar gemeten
De onderhoudsfase duurde 52 weken. Of een onderhoudsdosis van 5 mg ook na 3–5 jaar nog dezelfde bescherming biedt is niet uit deze studie af te leiden. Voor een chronische aandoening blijft dit een belangrijk vraagstuk.
— Rescue-medicatie verstoort het beeld
Ethisch is het terecht, maar 67% van de placebogroep kreeg alsnog Tirzepatide aangeboden bij ≥50% terugval. Het "echte" effect van volledig stoppen zonder vangnet is daarom waarschijnlijk nóg ongunstiger dan de cijfers laten zien.
— Geen mensen met diabetes
Net als bij eerdere SURMOUNT-studies deden mensen met diabetes type 1 of 2 niet mee, om het effect zuiver te kunnen meten. Voor patiënten met diabetes én obesitas kan de afweging anders liggen.
— Gesponsord door Eli Lilly
De studie werd gefinancierd door de fabrikant van Tirzepatide. Dat is gebruikelijk bij fase-3 onderzoek en hoeft de wetenschappelijke kwaliteit niet aan te tasten — peer review en de Lancet-redactie zien daarop toe — maar het is wel relevant om te weten.
— Amerikaanse populatie
De deelnemers werden in 20 Amerikaanse centra geworven. Mediane BMI 40 — fors. De resultaten zijn waarschijnlijk goed te vertalen naar Nederland, maar de gemiddelde Lunaris-patiënt heeft een lagere BMI.
— Originele bron
Horn DB, Aronne LJ, Wharton S, et al. Tirzepatide for maintenance of bodyweight reduction in people with obesity in the USA (SURMOUNT-MAINTAIN). The Lancet, online gepubliceerd 12 mei 2026.
DOI: 10.1016/S0140-6736(26)00656-2 · ClinicalTrials.gov: NCT06047548 · Publicatie alleen voor abonnees, samenvatting open beschikbaar.
Lees het volledige artikel →